Ένα ακόμα περιστατικό νυχτερινής φασαρίας και μικροβανδαλισμού από ανήλικους μπορεί εύκολα να αντιμετωπιστεί ως «μια παιδική ανοησία». Και πράγματι, στις ηλικίες 13–15 ετών η παρόρμηση, η ανάγκη επίδειξης μέσα στην παρέα και η αίσθηση ότι «τίποτα σοβαρό δεν θα συμβεί» είναι κομμάτι της εφηβικής ανωριμότητας.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τέτοιες συμπεριφορές είναι ακίνδυνες.
Όταν παιδιά πετούν αντικείμενα σε σπίτια αργά τη νύχτα, χτυπούν κουδούνια, προκαλούν ή τρομάζουν κατοίκους, δεν δημιουργούν μόνο υλικές ζημιές ή ενόχληση. Δημιουργούν και ένα αίσθημα ανασφάλειας μέσα στον πιο προσωπικό χώρο κάθε ανθρώπου: Το σπίτι του.
Και εδώ ξεκινά η πραγματική συζήτηση. Όχι για να «κακολογήσουμε» παιδιά, αλλά για να αναρωτηθούμε ποιος τα καθοδηγεί, ποιος τα επιβλέπει και ποιος φροντίζει ώστε η πόλη να είναι ασφαλής για όλους.
Από όσα συμβαίνουν φαίνεται ότι αρκετοί γονείς πιθανότατα δεν γνωρίζουν καν τι κάνει το παιδί τους στις 12:30 ή 1:00 τα ξημερώματα. Πολλά παιδιά κυκλοφορούν χωρίς ουσιαστική επίβλεψη, θεωρώντας ότι βρίσκονται απλώς «μια βόλτα με φίλους». Όμως η απουσία ορίων δεν είναι ελευθερία· είναι εγκατάλειψη ευθύνης.
Η εφηβεία χρειάζεται χώρο, αλλά χρειάζεται και πλαίσιο. Χρειάζεται συζήτηση για τον σεβασμό στον δημόσιο και ιδιωτικό χώρο, για τις συνέπειες μιας «πλάκας», για το ότι απέναντι δεν βρίσκεται αφηρημένα “κάποιος”, αλλά άνθρωποι — ηλικιωμένοι, οικογένειες, παιδιά, άνθρωποι που αντιμετωπίζουν πιθανώς ήδη κάποια δυσκολία, ή που μπορεί να φοβηθούν και να αντιδράσουν απρόβλεπτα.
Δεν βάζουμε καν στην εξίσωση να είναι παραβατικοί, υπό την επήρεια ουσιών ή ψυχικά διαταραγμένοι.
Και αυτό είναι ίσως το πιο σοβαρό σημείο που συχνά αγνοούμε.
Σε μια εποχή έντασης και γενικευμένης νευρικότητας, κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει πώς θα αντιδράσει ένας πολίτης που αισθάνεται ότι απειλείται μέσα στο σπίτι του, στη «μαύρη» νύχτα. Ένα περιστατικό που για έναν έφηβο μοιάζει «αστείο», μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνη συμπλοκή, τραυματισμό ή άλλη ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.
Η προστασία των παιδιών δεν σημαίνει να δικαιολογούμε τα πάντα. Σημαίνει να προλαμβάνουμε καταστάσεις πριν αυτές ξεφύγουν.
Εδώ υπάρχει και η ευθύνη της τοπικής αυτοδιοίκησης. Μια πόλη που δεν διαθέτει επαρκείς χώρους δημιουργικής εκτόνωσης για εφήβους, που δεν επενδύει σε πρόληψη, ενημέρωση και ουσιαστική παρουσία στις γειτονιές, αφήνει το κενό να καλυφθεί από την αδιαφορία και την «κουλτούρα της παρέας».
Έφηβοι που προπονούνται δεν ξενυχτούν άσκοπα. Νέοι που εκφράζονται δημιουργικά, δεν νιώθουν την ανάγκη να εκτονωθούν σε βάρος άλλων.
Η πρόληψη δεν είναι μόνο αστυνόμευση. Είναι φωτισμένοι δημόσιοι χώροι, δραστηριότητες για νέους, επικοινωνία με σχολεία και γονείς, κοινωνικές δομές και αίσθηση κοινότητας.
Τα παιδιά δεν χρειάζονται ούτε δημόσιο διασυρμό ούτε “κυνήγι μαγισσών”. Χρειάζονται ενήλικες που να λειτουργούν πραγματικά ως ενήλικες.
Όμως χρειάζεται και Δήμος που να μην τυρβάζει περί άλλα, ώστε να αφοσιώνεται στον κύριο ρόλο που του έχει ανατεθεί. Την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής και την διασφάλιση της κοινωνικής γαλήνης και αρμονίας.
Γιατί η κοινωνία δεν κρίνεται από το αν οι έφηβοι κάνουν λάθη. Αυτό ήταν πάντα μέρος της ανθρώπινης φύσης. Κρίνεται από το αν οι μεγαλύτεροι και οι θεσμοί είναι παρόντες για να βάζουν όρια, προτού ένα λάθος μετατραπεί σε άλλη μια τραγωδία.
Δημήτρης Μυζήθρας
Διπλ. Μηχανολόγος Μηχανικός
Στέλεχος ΝΕΑ ΑΡΧΗ για την Αγία Παρασκευή